Hugenoten, historische achtergrond

Met de opkomst van het reizen en de internationale handel verspreidden zich ook nieuwe filosofieën en ideeën. Zo ook het Protestantisme. In Frankrijk leverde dat grote problemen op, waardoor in de 16e eeuw de eerste Protestanten moesten vluchten. Tot het uitvaardigen van het Edict van Nantes in 1598 door de Franse koning Henry IV, die daarmee nieuwe vrijheden zoals de vrijheid van godsdienst garandeerde.
In 1685 werd dat Edict van Nantes ingetrokken, waardoor opnieuw een grote vluchtelingenstroom van protestanten uit Frankrijk en het huidige België op gang kwam. Er zijn in die tijd ongeveer 75.000 mensen naar Nederland gevlucht. Vooral Fransen maar in de loop der jaren ook protestantse Italianen en Zwitsers.

Onze Nederlandse stamvader, Jean Pareau, schreef zich in in het Amsterdamse Poortersboek (1683) met de beroepsvermelding  “fabriceur des serges”. De vertaling van serges is dat het om een soort (katoenachtige) stof gaat. In Amsterdam bloeide de lakenhandel. Frankrijk was gespecialiseerd in zijde en Amsterdam wilde zich daar ook op toeleggen. Daarom kon hij waarschijnlijk snel aan de slag, als deze info inderdaad klopt.
De meeste vluchtelingen gingen waarschijnlijk linea recta naar één van de Waalse kerken voor opvang en om familie en vrienden te lokaliseren. Daarom denk ik dat de Waalse Kerk aan het Walenpleintje de eerste pleisterplaats was van Jean Pareau.
NB: onteigende katholieke kerken en kloosters werden toegewezen aan Walen en Protestanten. Wat opvalt is dat de Franse vluchtelingen en hun nazaten nog eeuwenlang met andere Fransen trouwden. Een leeftijdsgenoot en medewerker van het Amsterdamse Stadsarchief vertelde mij een paar jaar geleden dat tot aan de generatie van zijn grootouders thuis Frans werd gesproken.

Walenkerk dodenpoort detail top

Foto’s: Dodenpoortje van de Walenkerk Amsterdam in de Oude Hoogstraat.

Meer informatie:

•  de Waalse kerk in Amsterdam
•  de Waalse kerken
•  Wikipedia over Hugenoten
•  zoekmachines op termen Hugenoten, Edict van Nantes, etc.

Walenkerk dodenpoort totaal